تفاوت های وکتور و رستر به زبان ساده

در این آموزش به بررسی ویژگی ها، کاربرد ها و تفاوت های میان فایل های وکتور(برداری) و رستر(پیکسلی) می پردازیم.


در دنیای گرافیک، انواع بسیار زیادی از تصاویر و فایل های مختلف با فرمت ها ویژگی های گوناگون وجود دارد. اما همه ی این فایل ها بر اساس نوع پردازش آنها در دو دسته زیر قرار می گیرند:

1) فایل ها و تصاویر رستر: فایل هایی که بر اساس پردازش پیکسلی ایجاد و ویرایش می شوند و به آنها بیت مپ نیز گفته می شود.

2) فایل ها و تصاویر وکتور: فایل هایی که بر اساس پردازش برداری ایجاد و ویرایش می شوند و اساس ساختاری آنها خطوط، منحنی و اشکال هندسی است که توسط فرمول ها و الگوریتم های ریاضیاتی پردازش می شوند.

آشنایی با هر یک از این ساختار ها برای هر طراح گرافیکی از نان شب نیز واجب تر است! البته فرقی هم نمی کند شما یک گرافیست حرفه ای هستید یا یک شخص معمولی که به دنبال یک گرافیست برای طراحی لوگو یا کاتالوگ شرکت خود است. آشنایی با هر یک از این فایل ها و ویژگی های آنها باعث می شود که بدانید برای چه نوع پروژه ای چه نرم افزاری را انتخاب کنید و چه فرمتی را برای خروجی گرفتن و تحویل به مشتری و یا ارسال برای چاپ انتخاب کنید. در ادامه با محراد بلاگ همراه باشید تا شما را ویژگی های هر یک از انواع فایل های رستر و وکتور آشنا کنیم…

تصاویر رستر

رستر در واقع به هر نوع تصویر دیجیتالی که از پیکسل ساخته شده باشد گفته می شود. اینگونه تصاویر از تعداد بسیار زیادی پیکسل روی یک شبکه استاتیک ساخته شده اند.

ممکن است از خود بپرسید پیکسل چیست؟ پیکسل ها در واقع کوچکترین واحد سازنده تصاویر دیجیتالی رستری هستند. اگر روی یک تصویر پیکسلی تا جایی که می توانید زوم کنید، خواهید دید تصویر به صورت مربع های شطرنجی درخواهد آمد که هر یک از این مربع ها تنها از یک رنگ ساخته شده اند و در هیچ مربعی همزمان از دو رنگ استفاده نشده است. به هر یک از این مربع ها پیکسل می گویند. اگرچه پیکسل ها خود از سه زیر پیکسل قرمز، سبز و آبی تشکیل شده اند اما از آنجا که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیستند، همان پیکسل ها را کوچکترین جز تصاویر دیجیتالی رستری در نظر می گیرند. اساس کار دوربین ها و صفحه نمایش های دیجیتالی نیز بر همین پیکسل ها استوار است.

ویژگی های تصاویر رستری

از ویژگی های مثبت تصاویر رستری می توان به پشتیبانی آن از انواع طیف رنگی و سایه ها اشاره کرد. در این نوع پردازش شما می توانید انواع سایه ها و شیب های رنگی (gradient) در تصویر خود داشته باشید. هر پیکسل را به اندازه دلخواه بزرگنمایی کنید و ویرایشات جزئی خود را روی آن انجام دهید. همچنین بسیاری از افکت ها و جلوه های مختلف روی تصاویر رستری بسیار بهتر عمل می کنند.

اما از ویژگی های منفی تصاویر رستری حجم زیاد اینگونه فایل هاست. همانطور که گفتیم در اینگونه تصاویر تعداد بسیار زیادی پیکسل وجود دارد که هر یک شامل اطلاعات و رنگ مخصوص خود است. همین موضوع باعث حجم بسیار زیاد تصاویر رستری شده است. به ویژه هنگامی که می خواهید یک تصویر بزرگ برای چاپ روی بیلبورد داشته باشید و باید چگالی پیکسلی بالایی را برای آن در نظر بگیرید. علاوه بر این اینگونه تصاویر در اثر بزرگنمایی کیفیت خود را از دست می دهند و در تغییر مقیاس ضعیف عمل می کنند. بنابراین از همان ابتدا باید سایز متناسب خود را در طراحی انتخاب کنید چرا که تطبیق پذیری این تصاویر در پروژه هایی با سایز های مختلف، معمولا به سختی انجام می شود.

کاربرد های تصاویر رستری

رستر در واقع فرمت پیشفرض در عکاسی، ویدئو و رسانه های مبتنی بر وب است. جزئیات و رنگ های دقیق پیکسل ها باعث می شود که رستر تنها گزینه ایده آل برای عکس های واقعی (عکس های گرفته شده توسط دوربینهای دیجیتال) باشد. لیست مواردی که در دنیای گرافیک معمولا از رستر در ایجاد و ویرایش آنها استفاده می شود بدین صورت است:

  1. عکاسی و ویدئو
  2. نقاشی و تصویر سازی دیجیتال
  3. پست کارت ها
  4. طراحی وب
  5. اپلیکیشن های موبایل
  6. تبلیغات بنری
  7. تصاویر شبکه های اجتماعی
  8. هرگونه طرح دیگری که قرار است دیجیتالی نمایش داده شود…

نرم افزار ها و فرمت های رایج فایل های رستر

همانطور که در تصویر بالا نیز مشاهده می کنید رایج ترین فرمت ها و نرم افزار ها برای ویرایش تصاویر رستری موارد زیر هستند:

فرمت های رایج برای تصاویر رستر:

  • JPG
  • GIF
  • PNG
  • TIFF
  • RAW
  • PSD

نرم افزار های رایج برای ویرایش رستر:

  • Photoshop
  • After Effects
  • Procreate
  • Corel Paint-Photo
  • GIMP

تصاویر وکتور

وکتور ها تصاویر مقیاس پذیر دیجیتال هستند که بر پایه خطوط و اشکال هندسی و پردازش به واسطه فرمول و الگوریتم های ریاضی ایجاد و ویرایش می شوند. در اینگونه هیچگونه پیکسلی وجود ندارد و تصویر درواقع ماهیت هندسی دارد بنابراین برای تغییر اندازه با هیچ محدودیتی در آنها مواجه نخواهید شد.

ویژگی های تصاویر وکتور

مهمترین ویژگی مثبت وکتور ها قابلیت بزرگنمایی بدون افت کیفیت است. همچنین نسبت به رستر ها از حجم فوق العاده کمتری برخوردار هستند. همچنین اساس ساختاری آنها یعنی هندسی بودنشان به شما اجازه کار های مختلف با اشکال و منحنی های هندسی را می دهد. به عبارتی ساده تر وکتور ها انعطاف پذیری بسیار بالایی به هنگام ویرایش دارند.

از نقاط ضعف وکتور ها نیز می توان به پشتیبانی نشدن توسط بسیاری از دستگاه ها و نرم افزار ها، محدودیت استفاده از سایه ها و گردینت ها و در نهایت یادگیری سخت نرم افزار های کار با وکتور مانند ایلوستریتور اشاره کرد.

کاربرد های تصاویر وکتور

وکتور ها برای کار های چاپی در ابعاد بسیار بالا بسیار مناسب هستند. مقیاس پذیری بالای اینگونه طرح ها باعث شده است هرجا نیاز به بزرگنمایی بدون افت کیفیت باشد، گزینه اول طراحی باشند. همچنین لوگو ها نیز باید به صورت وکتور طراحی شوند. اگر چه می توان از فتوشاپ نیز برای طراحی لوگو استفاده کرد اما از آنجا که خروجی کار رستر خواهد شد و مقیاس پذیری اندکی خواهد داشت، طراحی لوگو با فتوشاپ اصولی نیست.

نکته قابل توجه دیگر درباره فایل های وکتور آن است که هرگاه با فرمت های رستری ذخیره شوند، ماهیت هندسی خود را از دست می دهند و ویژگی های پیکسلی در آنها لحاظ می شود. همچنین اگر در قسمتی از یک طرح وکتور از تصویر رستر استفاده شود، آن قسمت از وکتور از ویژگی ها وکتوری برخوردار نخواهد بود. همچنین فراموش نکنید که می توان وکتور ها را به رستر تبدیل کرد اما امکان تبدیل رستر به وکتور وجود ندارد و باید حتما آنرا در ایلوستریتور یا نرم افزار های مشابه بازسازی کنید.

نرم افزار ها و فرمت های رایج فایل های وکتور

همانطور که در تصویر بالا نیز مشخص است، رایج ترین فرمت ها و نرم افزار ها برای ویرایش تصاویر وکتوری شامل موارد زیر می شوند:

فرمت های رایج برای تصاویر وکتور:

  • PDF
  • EPS
  • AI
  • SVG

نرم افزار های رایج برای ویرایش وکتور:

  • Illustrator
  • Affinity
  • CorelDRAW
  • Inkscape

در پایان می توانید نظرات، پیشنهادات، انتقادات و سوالات خود را پیرامون مقالات آموزشی در پایین همین صفحه با ما و سایر بینندگان به اشتراک بگذارید. کارشناسان ما همواره پاسخگوی سوالات شما همراهان عزیز خواهند بود…

    نظرتان را بنویسید

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.*